با وجود هشدارهای مکرر پزشکان، بسیاری از مادران باردار همچنان زایمان خود را به تاریخهای «رند» موکول میکنند. این باور خرافی، سلامت مادر و نوزاد را بهطور جدی تهدید کرده و آمار سزارینهای غیرضروری را افزایش داده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی«جهانبین نیوز»؛ در تقویم ایرانی، تاریخهایی که اعدادشان متقارن و «رند» به نظر میرسند، همیشه جذابیت ویژهای داشتهاند. ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ یکی از همین روزهاست؛ تاریخی که بسیاری از خانوادهها آن را خوشیمن، خاص و بهیادماندنی میدانند.
در ماههای اخیر، موجی از درخواستهای زنان باردار برای تنظیم زمان زایمان دقیقاً در این روز در شبکههای اجتماعی و مطبهای زنان و زایمان به چشم میخورد. این تمایل که در ظاهر بیضرر و حتی سرگرمکننده به نظر میرسد، در عمل به یکی از چالشهای جدی سیستم درمانی کشور تبدیل شده است.
بسیاری از مادران باردار با محاسبات دقیق تاریخ آخرین قاعدگی و سونوگرافی، تلاش میکنند بارداریشان را طوری مدیریت کنند که زایمان به روز ۵/۵/۱۴۰۵ برسد. برخی حتی از پزشکان میخواهند زایمان را با سزارین برنامهریزیشده جلو یا عقب بیندازند تا دقیقاً در آن تاریخ اتفاق بیفتد. این پدیده نه فقط در تهران، بلکه در شهرهای بزرگ و حتی شهرستانها نیز گزارش شده و بیمارستانهای زنان را با فشار مضاعف روبهرو کرده است.
کارشناسان سلامت هشدار میدهند که این رفتار میتواند عواقب جدی به دنبال داشته باشد. زایمان زودرس یا دیررس، افزایش بیرویه سزارینهای غیراورژانسی، ازدحام در اتاقهای عمل و بخشهای نوزادان، و در نهایت افزایش خطر عوارض برای مادر و جنین، از جمله پیامدهایی است که متخصصان درباره آن نگران هستند. در حالی که طبیعت، زمان دقیق زایمان را بر اساس آمادگی فیزیولوژیک بدن تعیین میکند، دخالتهای غیرضروری برای رسیدن به یک عدد خاص، این فرآیند طبیعی را مختل میکند.
علاوه بر جنبههای پزشکی، ابعاد اجتماعی و روانی این موضوع نیز قابل توجه است. برخی خانوادهها معتقدند فرزند متولدشده در تاریخ رند، شانس بیشتری در زندگی خواهد داشت یا هویت ویژهای پیدا میکند. این باور که ریشه در فرهنگ عامه و شبکههای اجتماعی دارد، فشار روانی زیادی بر مادران باردار وارد میکند و گاهی باعث میشود تصمیمگیریهای پزشکی تحت تأثیر هیجانات و انتظارات اطرافیان قرار گیرد.
دوست داشتم تاریخ تولد فرزندم رند باشد
سارا، مادر باردار ۳۲ ساله از شهرکرد در گفتگو با خبرنگار«جهانبین نیوز»، اظهار کرد: من از همان ماه اول بارداری تاریخ ۵ اردیبهشت را در تقویم علامت زدم. خیلیها میگفتند چه روز قشنگی است، هم عددش رند است هم بهار است.
وی تصریح کرد: شوهرم هم موافق بود و میگفت حداقل شناسنامهاش قشنگ میشود. برای همین از پزشکم خواستم تاریخ زایمان را طوری تنظیم کند که به آن روز برسد. اولش گفتند طبیعیتر است صبر کنیم، ولی من اصرار کردم.
این مادر ادامه داد: الان که هفته سیوچهارم هستم، هر روز استرس دارم که نکند زودتر یا دیرتر بشود. چند بار سونوگرافی اضافه کردهام تا مطمئن شوم رشد جنین با برنامه جور درمیآید. گاهی شبها بیدار میمانم و فکر میکنم اگر در آن تاریخ به دنیا نیاید، همه نقشهها به هم میریزد. اطرافیان هم مدام میپرسند «پس دقیقاً پنجم اردیبهشت است؟» و این فشار را بیشتر میکند.
وی افزود: میدانم که بعضیها میگویند این کار خطرناک است، ولی من فکر میکنم اگر پزشک موافقت کند و شرایط مادر و بچه خوب باشد، مشکلی پیش نمیآید. خیلیها سزارین برنامهریزیشده انجام میدهند و هیچ اتفاقی هم نمیافتد. فقط میخواهم روز تولد فرزندم خاص باشد، نه یک روز معمولی.
این مادر بیان داشت: البته اخیراً کمی پشیمان شدهام، چون شنیدهام در آن روز بیمارستانها خیلی شلوغ میشوند و ممکن است تیم پزشکی خسته باشند. ولی هنوز هم دلم میخواهد همان تاریخ باشد. انگار اگر نشود، انگار چیزی را از دست دادهام.
وی خاطر نشان کرد: در نهایت تصمیم گرفتم با پزشکم دوباره صحبت کنم و ببینم واقعاً چقدر امن است. اگر بگویند خطر جدی وجود دارد، شاید کوتاه بیایم. ولی فعلاً امیدوارم همه چیز طبق برنامه پیش برود و در ۵/۵/۱۴۰۵ فرزندم را در آغوش بگیرم.
ما نمیتوانیم به راحتی با درخواست زایمان در روز 1405،5،5 موافقت کنیم
دکتر ناهید رضایی، متخصص زنان و زایمان در گفتگو با خبرنگار«جهانبین نیوز»، ما هر سال با چنین درخواستهایی روبهرو میشویم، اما امسال برای ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ شدت آن بیشتر شده است.
وی تصریح کرد: روزانه چندین بیمار میآیند و صراحتاً میگویند میخواهند سزارین دقیقاً در آن تاریخ انجام شود. برخی حتی حاضرند هزینه بیشتری بپردازند یا از شهرهای دیگر بیایند. این موضوع واقعاً نگرانکننده است.
رضایی ادامه داد: از نظر پزشکی، زایمان باید بر اساس آمادگی رحم، وضعیت جنین و سلامت مادر انجام شود، نه بر اساس تقویم. جلو انداختن زایمان حتی به اندازه چند روز میتواند خطر نارسی ریه، مشکلات تنفسی و بستری در NICU را افزایش دهد.
رضایی ادامه داد: عقب انداختن هم ممکن است باعث کاهش مایع آمنیوتیک یا افت رشد جنین شود. ما نمیتوانیم به راحتی با این درخواستها موافقت کنیم.
وی اذعان داشت: متأسفانه برخی همکاران به دلیل فشار بیمار یا ملاحظات اقتصادی، سزارینهای غیراورژانسی را در تاریخهای رند قبول میکنند. این کار هم بار اتاق عمل را بالا میبرد و هم کیفیت مراقبت را پایین میآورد. در روزهایی مثل ۵/۵، ممکن است چندین سزارین پشت سر هم انجام شود و تیم خسته شود. این خودش ریسک خطای پزشکی را بیشتر میکند.
رضایی بیان داشت: من همیشه به بیماران توضیح میدهم که زیباترین تاریخ، تاریخی است که مادر و نوزاد سالم از بیمارستان خارج شوند. عدد رند هیچ ارزشی در برابر سلامت ندارد. بعضی مادران بعد از توضیحات ما منصرف میشوند، اما گروهی هم اصرار دارند و حتی پزشک عوض میکنند تا خواستهشان عملی شود.
وی عنوان کرد: پیشنهاد من به خانوادهها این است که به جای تمرکز روی تاریخ، روی مراقبتهای دوران بارداری و آمادگی برای زایمان طبیعی تمرکز کنند. اگر واقعاً نیاز به سزارین باشد، تاریخ را به تیم پزشکی بسپارند. سلامتی اولویت است، نه شناسنامه قشنگ.
برای زایمان بدن مادر سیگنال میدهد، نه تقویم
مریم احمدی، مامای با ۱۵ سال سابقه در بیمارستان دولتی در گفتگو با خبرنگار«جهانبین نیوز»، اظهار کرد: من هر روز در اتاق زایمان هستم و این موج علاقه به تاریخهای رند را از نزدیک میبینم. برای ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ از همین حالا نوبتگیریها شروع شده. بعضی مادران وقتی میفهمند تاریخ زایمان طبیعیشان یکی دو روز عقب یا جلو است، گریه میکنند یا عصبانی میشوند. انگار دنیا به آخر رسیده.
از زبان یک ماما میگویم: زایمان یک فرآیند طبیعی و غیرقابل پیشبینی دقیق است. بدن مادر سیگنال میدهد، نه تقویم. وقتی ما مجبور میشویم برای رسیدن به یک تاریخ خاص، زایمان را القا کنیم یا سزارین انجام دهیم، هم مادر درد بیشتری تحمل میکند و هم نوزاد ممکن است آمادگی کامل نداشته باشد. من بارها دیدهام نوزادانی که چند روز زودتر به دنیا آمدهاند و ساعتها در بخش مراقبتهای ویژه بودهاند.
وی تصریح کرذ: شلوغی در آن روزها واقعاً طاقتفرساست. گاهی چندین مادر همزمان در حال زایمان هستند و ما باید بین اتاقها بدویم. خستگی کادر درمان در چنین شرایطی میتواند روی کیفیت مراقبت اثر بگذارد. من شخصاً ترجیح میدهم یک زایمان طبیعی آرام در روز عادی داشته باشم تا ده سزارین برنامهریزیشده در یک روز رند.
احمدی عنوان کرد: به مادران میگویم که فرزندشان نیازی به تاریخ خاص ندارد تا خاص باشد. محبت، مراقبت و سلامت شما مهمتر از هر عددی است. بعضیها گوش میدهند و آرام میشوند، بعضیها هم تا لحظه آخر اصرار دارند. ما ماماها فقط میتوانیم آگاهی بدهیم و از سلامت دفاع کنیم.
وی خاطرنشان کرد: امیدوارم با آگاهیرسانی بیشتر، این فرهنگ تغییر کند. زایمان باید لحظهای امن و آرام باشد، نه رقابتی برای رسیدن به یک عدد زیبا روی کاغذ. من هر روز دعا میکنم مادران به ندای بدن خودشان گوش دهند، نه به هیجان شبکههای اجتماعی.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی«جهانبین نیوز»، پدیده تمایل به زایمان در تاریخ ۵/۵/۱۴۰۵ نشاندهنده تلاقی فرهنگ، هیجانات جمعی و واقعیتهای پزشکی است. در حالی که داشتن یک تاریخ بهیادماندنی برای برخی خانوادهها ارزشمند است، نباید فراموش کرد که سلامت مادر و نوزاد بالاتر از هر عدد و تقویمی قرار دارد.
افزایش سزارینهای غیراورژانسی، فشار بر سیستم درمانی و خطرات احتمالی برای نوزادان نارس یا دیررس، هزینههایی است که جامعه ممکن است بابت این علاقه بپردازد.
آگاهیرسانی مستمر از سوی پزشکان، ماماها و رسانهها میتواند به کاهش این رفتار کمک کند.
تصمیمگیری درباره زمان زایمان باید بر پایه علم و شرایط فیزیولوژیک باشد، نه بر اساس زیبایی ظاهری یک تاریخ. در نهایت، بهترین هدیه برای فرزند آینده، شروع زندگی در شرایطی امن و سالم است؛ فرقی نمیکند آن روز ۵ مرداد باشد یا هر تاریخ دیگری.