به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «
جهانبین نیوز»، چهارمحال و بختیاری یکی از مهمترین رویشگاههای لالههای واژگون در کشور است و دشت لالههای واژگون در شهرستان کوهرنگ یکی از معروفترین این دشتها در کشور است.
لالههای واژگون از اواسط فروردینماه تا آخر اردیبهشتماه گل میدهد و منظرهای دلانگیز و چشمنواز ایجاد میکند، اما متاسفانه در سالهای اخیر شاهد کاهش چشمپیر این گل نادر در استان بودیم که از دلایل مهم آن میتوان به حضور بیش از اندازه گردشگران بومی و غیربومی، چیده شدن گلها و خارج کردن غده و پیاز لالهها از داخل خاک، شکستن ساقه گلها در اثر پهن کردن زیرانداز، لگدمال کردن لالهها در اثر ترددهای غیراصولی و غیرضروری بازدیدکنندگان در دشت و عدم کنترل فرزندان و جلوگیری از آسیبرساندن آنها به گلها، ورود دام به دشت بهویژه در اواخر اردیبهشتماه و خردادماه و در در مرحله بذردهی گلها، آفات و بیماری ناشی از ضعف بیولوژیکی لالهها به دلیل عوامل انسانی، فشار دام و سوءمدیریت و تغییرات اقلیمی و خشكسالی اشاره کرد.
رفتار انسانی، مهمترین عامل در انقراض لاله واژگون
پارسا نوروزی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «
جهانبین نیوز»، اظهار کرد: لاله واژگون با نام علمی Fritillaria، از خانواده سوسنیان (Liliaceae) و یک گیاه علفی و پایا (چندساله) است که از طریق پیاز تکثیر میشود و نکته جالب در مورد این گیاه جایگاه ویژهاش در فرهنگ و طبیعت ایران است.
وی تصریح کرد: در ایران حدود ۱۴ تا ۱۵ گونه از لاله واژگون وجود دارد که عمدتاً در منطقه رویشی زاگرس، از غرب تا جنوب غرب کشور، پراکنده هستند.
این کارشناس گیاهشناس ادامه داد: ارتفاع این گیاه بسته به گونه متفاوت است، بهعنوان مثال لاله زاگرسی که رنگ زرد و لیمویی زیبایی دارد، بین ۵۰ تا ۸۰ سانتیتر رشد میکند، در حالی که گونه اشک مریم گاهی به نزدیک یک متر هم میرسد، این گل همچنین فقط در ارتفاعات ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ متری رشد میکند.
نوروزی با اشاره به اینکه، این گل «واژگون» و «اشک مریم» میگویند افزود: این نامگذاری ریشه در ادبیات و باورهای کهن ما دارد، دلیل اصلی نام «واژگون» این است که گلها بر خلاف لاله معمولی که رو به آسمان است، به دلیل سنگینی و فرم خاص گلبرگها، به سمت پایین آویزان هستند.
وی بیان داشت: اما جالبتر نماد «اشک» است، در اسطورههای ایرانی، این گل را شاهد مرگ غمانگیز سیاوش میدانند و میگویند لاله از شدت غصه سر به زیر انداخته و اشک میریزد، در حقیقت، این اشکها شیره بیرنگی هستند که در داخل گل وجود دارد و گاهی به بیرون تراوش میکند، حتی در نقش برجستههای طاق بستان در کرمانشاه که متعلق به دوره ساسانیان است، نقش این گل دیده میشود که نشان از قدمت دیرینه این گیاه در فرهنگ سرزمین ما دارد.
این کارشناس گیاهشناس اذعان داشت: علاوهبر دشت معروفی مثل دشت لالههای واژگون کوهرنگ، در ایلام، خوانسار، الیگودرز و اقلید نیز لاله واژگون میروید اما تراکم آن در این استان بالاتر است.
نوروزی گفت: مهمترین عامل در انقراض این گیاه، رفتار انسانی است، برخی از گردشگران به تصور زیبایی، اقدام به چیدن گل میکنند، اما فاجعه واقعی زمانی است که پیاز گیاه را از خاک درمیآورند ، چراکه این گیاه فقط از طریق پیازچه تکثیر میشود و برای این که یک پیاز در طبیعت به بار بنشیند و گل بدهد، بین ۳ تا ۵ سال زمان نیاز دارد، یعنی با کندن یک گل، عملاً چرخه ۵ ساله طبیعت را نابود شده، علاوهبر این، ورود بیضابطه خودروها به دشتها، لگدمال شدن گیاهان توسط گردشگران و چرای زودهنگام دام نیز از تهدیدات جدی دیگر است .
وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه آگاهی مردم در حال افزایش است، همچنین در مناطق بحرانی مثل کوهرنگ، اقدام به قرق (ممنوعیت ورود) موقت دشتها شده تا شرایط برای زادآوری فراهم شود.
احیای دشت لالههای واژگون با ممنوعیت ورود گردشگران
اصغر احمدی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «
جهانبین نیوز»، اظهار کرد: سالهای گذشته، دشت لالهها در استان ما با پدیده شوم ریشهکنی و خشکسالی مواجه بود، اما امسال با بارشهای خوب، وضعیت به گونهای دیگر رقم خورده است.
وی با اشاره به ممنوعیت ورود به این منطقه از حدود ۴ سال پیش بیان داشت: با هماهنگی دستگاه انتظامی و فرماندار شهرستان، زادآوری لالهها افزایش پیدا کرده و تقریباً به نزدیک ۱۰۰ درصد رسیده است و افزایش تراکم لالهها در دشت قابل رویت است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری افزود: متأسفانه اصلیترین تهدید برای لالههای واژگون کملطفی گردشگران و ریشهکنی آنها است.
احمدی با تأکید بر اینکه با ورود گردشگر به دشت لاله کنترل مردم دشوار میشود و دیگر نمیتوان از این گیاه محافظت کرد گفت: به همین دلیل ضرورت دارد ممنوعیت ورود اعمال شود و این تصمیم باعث افزایش تراکم پوشش گیاهی و زادآوری شده است.
وی با اشاره به حفاظت از لالههای واژگون با کمک جوامع محلی اذعان داشت: عملاً کنترل جمعیت گردشگر با همراهی یکی دو نفر ممکن نیست و حفاظتها با مشارکت و کمک دستگاه انتظامی و فرمانداری و از طریق ممنوعیت کامل، انجام میشود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری در پایان با اشاره به نقش بارشها و اقلیم در احیای دشت، خواستار کمک سایر نهادها برای فراهم کردن زیرساختهای گردشگری پایدار شد، بهگونهای که گردشگری نه به تخریب، بلکه به حفاظت از این هسته ارزشمند طبیعی منجر شود.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «
جهانبین نیوز»، بنا بر اعلام مسئولین و کارشناسان امر، عامل انسانی همواره جزء عوامل مهم در انقراض لالههای واژگون است و ممنوعیت ورود به دشت لاله توانسته از انقراض آن جلوگیری کند.
انتهای خبر/1026ج