یک روانشناس بالینی گفت: ارتباط معنوی و مشارکت در مناسک دینی میتواند نقش مؤثری در کاهش اضطراب و افسردگی در میان جوانان ایفا کند.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی«جهانبین نیوز»، افسردگی در میان جوانان به یکی از چالشهای جدی سلامت روان در دهههای اخیر تبدیل شده است؛ پدیدهای که نهتنها زندگی فردی را تحتالشعاع قرار میدهد، بلکه پیامدهای اجتماعی و فرهنگی گستردهای نیز به همراه دارد.
دکتر ناهید رضایی، روانشناس بالینی و استاد دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار«جهانبین نیوز» ، به بررسی ریشههای روانشناختی و اجتماعی این بحران پرداخته است.
به گفته رضایی، یکی از مهمترین عوامل افسردگی در جوانان، بحران هویت و سردرگمی در مسیر زندگی است. بسیاری از جوانان در دوران گذار از نوجوانی به بزرگسالی، با پرسشهای بنیادین درباره هدف، معنا و جایگاه خود در جهان مواجه میشوند. نبود پاسخ روشن به این پرسشها، بهویژه در جوامعی که فرصتهای شغلی و تحصیلی محدود است، میتواند زمینهساز احساس بیارزشی و ناامیدی شود.
وی همچنین به نقش شبکههای اجتماعی و فضای مجازی در تشدید احساس افسردگی اشاره میکند. مقایسههای مداوم با دیگران، مواجهه با تصاویر غیرواقعی از موفقیت و زیبایی، و فشار برای دیده شدن، موجب کاهش عزتنفس و افزایش اضطراب در جوانان شده است.
رضایی معتقد است: این فضاها، بهجای ایجاد ارتباط واقعی، اغلب به انزوای بیشتر افراد دامن میزنند.
این روانشناس بیان داشت: از دیگر عوامل مؤثر، میتوان به ساختار خانواده و سبکهای تربیتی اشاره کرد. خانوادههایی که فاقد ارتباط عاطفی مؤثر هستند یا درگیر تعارضهای مزمناند، معمولاً بستری نامناسب برای رشد روانی جوانان فراهم میکنند. نبود حمایت عاطفی، بیتوجهی به نیازهای روانی، و فشارهای بیش از حد برای موفقیت، میتواند زمینهساز بروز افسردگی شود.
رضایی در ادامه به نقش تحولات اقتصادی و اجتماعی در افزایش افسردگی اشاره میکند. بیکاری، تورم، و نبود امنیت شغلی، جوانان را در موقعیتی قرار میدهد که آینده را مبهم و تهدیدآمیز میبینند. این احساس بیثباتی، بهویژه در جوامعی که موفقیت فردی با معیارهای اقتصادی سنجیده میشود، میتواند به احساس شکست و افسردگی منجر شود.
وی همچنین به اهمیت آموزش مهارتهای زندگی در مدارس و دانشگاهها تأکید میکند. نبود آموزشهایی مانند مدیریت هیجان، حل مسئله، و ارتباط مؤثر، موجب میشود جوانان در مواجهه با چالشهای زندگی، فاقد ابزارهای روانی لازم باشند.
رضایی معتقد است: نظام آموزشی باید فراتر از انتقال دانش، به تقویت سلامت روانی دانشآموزان و دانشجویان بپردازد.
این روانشناس بالینی به نقش معنویت و باورهای دینی در کاهش افسردگی اشاره میکند. او میگوید که داشتن ارتباط معنوی، احساس تعلق به یک حقیقت بزرگتر، و مشارکت در مناسک دینی، میتواند به جوانان کمک کند تا با بحرانهای روانی بهتر کنار بیایند. البته تأکید میکند که این امر باید با درک صحیح و بدون تحمیل صورت گیرد.
رضایی بر ضرورت توجه نهادهای فرهنگی، آموزشی و درمانی به سلامت روان جوانان تأکید میکند. او خواستار تدوین سیاستهایی جامع برای پیشگیری، شناسایی زودهنگام، و درمان افسردگی در این گروه سنی شد و افزود: جوانان سرمایههای آیندهاند و بیتوجهی به سلامت روان آنان، هزینههای سنگینی برای جامعه در پی خواهد داشت.